آیا احساسات منفی بد هستند و باید حذفشان کنیم؟
بیشتر ما وقتی با یک احساس منفی روبهرو میشویم، ناخودآگاه فکر میکنیم:
«این احساس بده، نباید باشه، باید ازش خلاص شم.»
سالها در کلاسها و محتواهای انگیزشی شنیدهایم:
«احساست رو مثبت کن»،
«حالِت رو خوب نگه دار»،
«به چیزهای منفی فکر نکن».
اما تجربهی واقعی خیلی از ما چیز دیگری را نشان میدهد:
احساساتی که سرکوب میشوند،
نادیده گرفته میشوند،
یا «نباید» شمرده میشوند،
در درون ما **قویتر و سمجتر** برمیگردند.
احساساتی مثل:
– تنهایی
– غم
– ترس
– اضطراب
– حس جا ماندن
– حس جداافتادگی
سؤال اینجاست:
**آیا احساسات منفی واقعاً دشمن ما هستند؟
یا دارند چیزی را نشان میدهند که سالها دیده نشده؟**
—
## یک تجربهی آشنا: احساس تنهایی و جدایی
منظور از تنهایی، لزوماً تنها بودن فیزیکی نیست؛
بلکه آن حس عمیق که: «انگار از بقیه جدا افتادهام.»
بهجای جنگیدن با این احساس،
یا سرکوبکردنش،
بیایید مرحلهبهمرحله به آن نگاه کنیم.
سؤال کلیدی این است:
> «الان که تنها هستم، این تنهایی چه احساسی برایم میآورد؟»
و بعد، اجازه بدهیم احساسها **خودشان** بالا بیایند.
—
## مرحلهی اول: دیدن احساس (بدون اصلاح، بدون قضاوت)
اولین قدم، فقط دیدن است.
نه تحلیل
نه مثبتنگری
نه تلاش برای تغییر
فقط دیدنِ صادقانه.
وقتی عمیقتر نگاه میکنیم،
میبینیم «تنهایی» معمولاً یک احساس واحد نیست؛
بلکه مجموعهای از احساسهای لایهلایه است.
—
## مرحلهی دوم: احساسهایی که پشت «تنهایی این لحظه» پنهاناند
برای خیلی از آدمها، این احساسها آشناست:
– **ترس**
ترس از اینکه کسی پشتت نباشد.
– **ناامنی**
این حس که دنیا بدون دیگران جای امنی نیست.
– **غم عمیق**
غمِ دیدهنشدن، فهمیدهنشدن.
– **رهاشدگی**
این باور پنهان که «در نهایت، آدمها میروند».
– **دوستداشتنی نبودن**
«اگر واقعاً ارزشمند بودم، تنها نمیماندم.»
– **کافی نبودن**
«من به خودیِ خودم کافی نیستم؛
بدون همسر و فرزند، ناقصم و اعتباری ندارم.»
– **حس گناه**
«باید با ازدواجم پدر و مادرم را خوشحال کنم؛
نباید حسرت به دلشان بماند.»
– **اضطراب آینده**
ترس از اینکه این تنهایی دائمی شود.
نکتهی مهم این است:
هیچکدام از این احساسها اشتباه نیستند.
آنها **پیامرساناند، نه مشکل**.
—
## مرحلهی سوم: سؤال کلیدی — چه باوری پشت این احساسهاست؟
اینجا به مهمترین بخش میرسیم.
از خودمان میپرسیم:
> «اگر این احساسها زبان داشتند،
> چه باوری دربارهی من یا زندگی میگفتند؟»
معمولاً باورهایی مثل اینها ظاهر میشوند:
– «من بهتنهایی کافی نیستم.»
– «برای دوستداشتنی بودن، باید کسی کنارم باشد.»
– «اگر تنها باشم، یعنی مشکلی در من هست.»
– «امنیت من به حضور دیگران وابسته است.»
– «در نهایت، آدمها میروند.»
اینها باورهای ناخودآگاهاند؛
نه الزاماً چیزهایی که آگاهانه قبولشان داریم.
—
## مرحلهی چهارم: پذیرش (نه تأیید، نه توجیه)
اینجا خیلیها اشتباه میکنند.
پذیرش یعنی:
– نه گفتن «این باور درست است»
– نه گفتن «من محکوم به اینم»
پذیرش یعنی:
> «الان باوری در من فعال است که چنین احساسی میسازد.»
نه:
«من ناکافیام»
بلکه:
**«میدانم باوری در من هست که میگوید من ناکافیام.»**
وقتی باور دیده و پذیرفته میشود:
– شدت احساس کم میشود
– مقاومت پایین میآید
– رزونانس شروع به تغییر میکند
—
## آیا احساسات منفی باید حذف شوند؟
پاسخ صادقانه: **نه.**
احساس منفی:
– نشانهی ضعف نیست
– علامت خرابی نیست
– دشمن تو نیست
احساس منفی:
✅ راهنماست
✅ چراغ هشدار است
✅ پلی است به باور ریشهای
تا وقتی بخواهیم احساس را حذف کنیم،
باور پنهان دستنخورده میماند
و الگوهای زندگی تکرار میشوند.
—
## رابطهی باور، احساس و واقعیت بیرونی
مسیر معمولاً اینگونه است:
**باور (اغلب ناخودآگاه)**
⬇
**احساس پایدار**
⬇
**حالت درونی (State)**
⬇
**رزونانس**
⬇
**اتفاقات تکرارشوندهی بیرونی**
ما معمولاً فقط مرحلهی آخر را میبینیم
و اسمش را «بدشانسی» میگذاریم.
در حالی که:
اتفاق بیرونی «علت» نیست؛
**پیامآور است.**
—
## تمرین نهایی: به چالش کشیدن باور «تنهایی = کافی نبودن»
حالا که:
– احساس را دیدهای
– باور پشت آن را شناختهای
سؤال این است:
**با این باور چه کار کنیم؟**
اینجا قرار نیست با باور بجنگیم یا حذفش کنیم.
فقط میخواهیم یک **نگاه جایگزینِ قابلباور** وارد سیستم ذهن و بدن کنیم.
—
گام اول: باور قدیمی را دقیق بنویس
بدون سانسور:
– «من بهتنهایی کافی نیستم.»
– «ارزش من به داشتن رابطه بستگی دارد.»
– «اگر تنها بمانم، یعنی یک جای کارم میلنگد.»
فقط دیدن؛ نه اصلاح.
—
گام دوم: باور جایگزین یعنی چه؟
باور جایگزین، ضدِ باور قبلی نیست.
❌ این باور جایگزین نیست:
> «من کاملاً کافیام و هیچ نیازی به رابطه ندارم.»
چون بدن و ناخودآگاه به آن اعتماد نمیکنند.
✅ باور جایگزین باید:
– آرام باشد
– خنثی باشد
– قابلباور باشد
– بدون فشار
به اینها میگوییم: **جملههای پل**
—
گام سوم: جملههای پل (باور جایگزین قابلاجرا)
یکی از این جملهها را انتخاب کن یا مشابهش را بساز:
– «ممکنه ارزش من فقط به رابطه محدود نباشه.»
– «تنهاییِ الان، لزوماً به معنی کافی نبودن من نیست.»
– «میتونم هم دلم رابطه بخواد، هم بدون رابطه انسان کاملی باشم.»
– «تنهایی میتونه یک مرحله از زندگی باشه، نه تعریف من.»
– «ارزش من قبل از هر نقش و عنوانی وجود داشته.»
📌 اگر با گفتن جمله، بدنت سفت شد،
یعنی جمله جلوتر از آمادگی توست.
یک قدم عقبتر بیا.
—
گام چهارم: تمرین روزانه (۳ دقیقه)
این تمرین را **فقط وقتی احساس تنهایی فعال میشود** انجام بده:
1. در ذهنت بگو:
«الان باور تنهایی فعاله.»
2. ۳۰ تا ۶۰ ثانیه توجهت را به بدن بیاور (نفس، سینه، شکم).
3. یکی از جملههای پل را آرام تکرار کن.
4. هیچ نتیجهای نخواه.
همین.
—
از کجا بفهمم تمرین اثر کرده؟
نه از ناپدید شدن احساس،
بلکه از این نشانهها:
– احساس میآید، ولی کمتر تو را میبرد
– قضاوتِ خودت کمتر میشود
– تصمیمها کمتر از ترس میآیند
– رابطه را از جای نیاز کمتری میخواهی
این یعنی:
**باور قدیمی دارد قدرتش را از دست میدهد.**
—
## جمعبندی پایانی
احساسات منفی نیامدهاند تا حذف شوند؛
آمدهاند تا باورهایی را نشان بدهند
که زمانی برای بقا لازم بودهاند.
اگر بهجای جنگ با احساس:
– ببینیم
– بشنویم
– بپذیریم
تغییر، عمیق و ماندگار اتفاق میافتد.
و این دقیقاً جایی است که
**عزتنفس واقعی ساخته میشود**؛
نه با زور،
بلکه با آگاهی.
—
ادامهی مسیر
اگر دوست داری این مسیر را عمیقتر و مرحلهبهمرحله جلو ببری،
تمرینهای کاملتر بازنویسی باور و ساخت عزتنفس درونی در دوره **«از عزتنفس تا ارتباط مؤثر»**
بهصورت کاملاً عملی آموزش داده شده است.
بیشتر بدانید :
فلسفه شکرگزاری از نگاه علمی TA
اینستاگرام 
تلگرام(با فیلترشکن)
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟نظری بدهید!